Rapora Ajansa Nûçeyan a Navneteweyî ya Ehlê Beytê (s.x) — ABNA —Gelek anketan nîşan didin ku parçeyeke berçav ji ciwanên Amerîkayê yên berê piştgiriya Donald Tramp dikirin, hêdî hêdî jê dûr dikevin. Ev guherîna helwestê di bin bandora zêdebûna bêhêvîtiya ji sozên pêknehatî, zextên aborî û nerazîbûna ji şêwaza rêvebirina wî de pêk hatiye.
Li gorî rapora Cezîreyê:
"Steven Greenhouse" di gotareke analîzkirî de li rojnameya The Guardian, behsa kêmbûna coş û heyecana ku Cumhuriyetxwazan di nav xwediyên dengên ciwan ên Amerîkayê de ji bo Tramp di hilbijartinên 2024ê de afirandibûn, dike. Gelek ji van ciwanan, bi sozên mezin ên wî yên wek "avakirina aboriya herî mezin a dîroka cîhanê" hatibûn kişandin.
Lê belê ev pêla piştgiriyê zêde nedomaye. Navdariya Tramp di nav koma temenî 18 heta 29 salî ya Amerîkayê de bi giranî ketiye; bi awayekî ku asta pejirandina wî ji %48 di destpêka sala 2025an de, di mehên dawî de gihîştiye %25 heta %33. Greenhouse ev kêmbûnê ji ber valahiya her ku diçe mezin di navbera dirûşmên hilbijartinê yên Tramp û rastiyên siyasî yên Amerîkayê de dibîne.
Enflasyon û bêkarî:
Di navenda vê guherînê de, mijara aboriyê ye. Li gorî Greenhouse, enflasyon hê jî girîngtirîn xema ciwanên Amerîkayê ye, lê gelek bawer dikin ku Tramp pirsgirêka hêza kirînê ne kiriye pêşîn, û li şûna wê, bal kişandiye ser siyasetên nakokî yên wek bacên bazirganiyê û şerê li dijî Îranê.
Li gorî baweriya vî nivîskarî, siyasetên Tramp zêdebûna bihayan li Amerîkayê zêdetir kirine. Bi awayekî ku %78 ji Amerîkîyên di bin 30 salî de, ji awayê birêvebirina Tramp li hemberî enflasyonê nerazî ne; statîstîkeke ku kûrahiya nerazîbûnê di vê komê de nîşan dide.
Wekî din, ciwanên Amerîkayê bi dijwariyên giran re rû bi rû ne di dîtina kar de. Mezinbûna îstihdamê li Amerîkayê hêdî bûye û gelek ji xwediyên daxwazên kar li vî welatî, ji şandina sedan daxwazên kar bêyî wergirtina bersivekê, gilî dikin.
Greenhouse behsa raporteke New York Times dike ku vê rewşê wek "xirabtirîna demsala biharê ji bo mezûnên nû ji dema lûtkeya pandemiya Kovid-19ê vir ve" bi nav kiriye; wêneyê ku ji bazar karekî qels li Amerîkayê, xeber dide. Herwiha, rêjeya afirandina kar di hikûmeta Tramp de li gorî hikûmeta berê ya Amerîkayê, hêdîtir bûye û sektora pîşesaziyê ya vî welatî jî rûbirûyê kêmbûna derfetên kar bûye.
Van dijwariyan bi zêdebûna domdar a lêçûnên xanî, karûbarên tenduristiyê û perwerdeyê li Amerîkayê, zêde bûne. Tevî soza Tramp ji bo erzan kirina perwerdeya zanîngehê li vî welatî, xercên xwendinê —bi taybetî li zanîngehên taybet— zêde bûne û planên kêmkirina alîkariyên xwendekarî dibe ku bi ziyana xwendekarên kêmhatî biqede. Di warê tenduristiyê de jî, lêçûn ber bi zêdebûnê ve diçin û hin siyaset dibe ku bibin sedema windakirina bîmeya tenduristiyê ji bo milyonan Amerîkîyan.
Faktorên siyasî û çandî:
Li kêleka pirsgirêkên aborî, faktorên siyasî û çandî jî di kêmbûna piştgiriya ciwanên Amerîkayê ji Tramp de rol dileyzin. Greenhouse dinivîse ku gelek ciwanên Amerîkayê, ji meylên otorîter û tevliheviya domdar a Tramp nerazî ne; mijara ku bi saya siyaset û gotinên nakokî yên Serokê Amerîkayê, hesta bêîstîqrarê xurt kiriye.
Ev xemgînî di nêrîna giştî ya ciwanên Amerîkayê de jî xwe wekî dinivîsîne; bi awayê ku tenê %13 ji wan bawer dikin ku ev welat di rêça rast de dimeşe.
Herwiha, xemgîniyên li ser pêşeroja kar bi mezinbûna zîrekiya çêkirî (AI) zêde bûne. Gelek ciwanên Amerîkayê, ji windakirina karê xwe di encama veguherînên ji ber vê yekê de ditirsin, lê ew hîs dikin ku hikûmeta Tramp bersiveke cidî ji van xemgîniyan re nedaye û berî her tiştî bal kişandiye ser piştgirîkirina berfirehbûna pargîdaniyên teknolojiyê.
Di dawiyê de, nivîskar encam dide ku ev rêbend dikare encamên siyasî yên girîng hebe, ji ber ku kêmbûna piştgiriya ciwanan ji Tramp, dibe ku derfeteke nû ji bo Demokratan di hilbijartinên pêşerojê de peyda bike.
.........
Dawiya peyamê
Etîket:
Amerîka, Tramp, Şerê Amerîkayê li dijî Îranê, Nifşa ciwan a Amerîkayê, Ciwanên Amerîkayê
Your Comment